شعری از سولماز شریف، ترجمه ی رُزا جمالی

نگاه کن
شعری از سولماز, شریف
ترجمه, ی رُزا جمالی,

سولماز, شریف از پدر و مادری ایرانی در استانبول به دنیا آمد و در ایالات متحده بزرگ شد. کتاب اول او "نگاه کن" نامزد و برنده ی جایزه های بسیاری شده است؛ دراین کتاب شاعر از منظری پسااستعماری به جنگ عراق و افغانستان نگاه می کند، جائیکه خاطرات کودکی خودش و خانواده اش از جنگ ایران و عراق را مرور می کند. سولماز, شریف در این کتاب از فرهنگ لغات وزارت دفاع ایالات متحده ی آمریکا به نحوی کنایه گون استفاده کرده است. این لغات در شعرهای او با حروف درشت تایپ شده اند و گاه دلالت های معنایی متفاوتی را رقم می زنند؛ این همه به شعر او لحنی از یک طنز تراژیک را بخشیده است.
بیشتر مضامین ادبیات پسااستعماری در آثار شریف قابل مشاهده هستند؛ مضامینی نظیر "بی ریشگی"، "هویت دوگانه"، "جستجوی گذشته" ،"نوستالژی" و " شقاق فرهنگی" ...

خیلی مهمه که چیزی را فوق العاده بنامی تو
"فوق العاده"
معشوقم مرا فوق العاده نامیده
زمانیکه باید می گفتم: بسیار خوب اگر که از فرهنگ شما بودم، حتما همینطور بود....
که دارم در این کشور زندگی می کنم
مردی بیرون از قرار دادهای معمولِ جمهوری خواهان سال ۲۰۰۴ این ها را می گفت
که من با آن ها به خاطرِ این کشور سرخواهم کرد
جائیکه این نیاز را یافتم که درباره اش توضیح دهم
که تو با شکنجه سر خواهی کرد
"شکنجه" منظورت اینه
و او تائید کرد: بله
جائیکه زندگیِ تو اینگونه بوده است:
جائیکه سال ها بعد از این که از جت هایشان از آن بالا نگاه می کنند و تایید می کنند که آپارتمان مادرم در آبادان بر اثر بمباران به زمین فرو ریخت
ما از کنارِ خانه های ویلایی می گذریم
روبنایی از ساختمان ها که با مواد منفجره به شکل سه بعدی از هم می پاشد و ثبت می شوند با دوربینی در دست
جائیکه می توانست فقط ۱۶ ثانیه طول بکشد بین زمانی که ماشه در لاس وگاس کشیده می شود و موشکی که در مزار شریف به زمین فرود می آید
و بعدتر خواهند پرسید که آیا کودکی را نشانه گرفته بود
و نه
اینطور نیست
چرا که او سگی را نشانه گرفته بود
پاسخ خواهند داد.
جائیکه قاضی فدرال در زمان اعلام جرم گفت:
می خواهم مطمئن شوم که نام مدعی علیه را به درستی تلفظ می کنم.
زمانی که معشوق نام مرا به درستی تلفظ می کند
و من را "فوق العاده" می نامد و چراغ را در کف زمین قرار می دهد
و حتا نور را ملایم می کند
جائی که معشوق دمای تنم را افزایش داده
انگار که محیط دما را حس می کند و با من آن را تنظیم کرده
می توانستند گرمایش سایه ام را از طریق سقف و قفسه ی لباس ها تشخیص بدهند
جائیکه تو می دانی ما شبیه گروهی دسته جمعی به سمت جوخه ی اعدام رفتیم
دست هامان بسته بود از پشت
و هر روز در مغزهامان
گلوله ای ازین سو به آن سو شلیک می شد.
شبیه دیدن جنازه ای ست در دکان خواربار فروشی
شبیه چیزی نیست
می دانی که اینجا عراق است عراق
کاملا قابل قبول است که آن را ببینی
ونه..
شبیه این است که سگ مرده ای را ببینی و گربه ی مرده ای که دراز کشیده است را
جائیکه گفتم او به چهره ی مطبوع من نگاه می کند
که از پدرم به ارث برده ام
دوباره نگاه خواهد کرد
جائیکه منظور او این است که باید ناپدید شوم
به خاطر نام خانوادگی ام
و او جواب داد بله
و این دقیقا همان است که منظورم بود
جائیکه تو می گویی که من باید دقیقا ناپدید شوم به خاطر نام خانوادگی ام
که او جواب داد بله،
این همان است که معنی می دهد
اضافه بر این که همسرش کمک کرد که نسخه ی میهن پرستی را مبتنی بر قانون بنویسد
جائیکه قاضی فدرال می خواست که مطمئن شود
که نام موکل اش را درست تلفظ کرده است
تمام شواهد را خواهد خواند
که شامل نامه ای بود که من نوشته ام
که مدعی علیه را در نوری مطبوع قرار بدهم
جائیکه امروز
ما انتقال او به بازداشتگاه را که نزدیک تر از خانه است جشن می گیریم
جائیکه پسرش به جای جای این سرزمین انتقال یافته است
جائیکه من نگذاشتم که هیچ اتفاقی بیفتد
جاییکه می دانی که فردا هیچ اتفاقی نخواهد افتاد
که زندگی تو چیست
سایه ای که فقط گرم می کند محیط را
که کم کم پدیدار می شود و بعد از صفحه محو می شود
و جاییکه می توانم دما را تاب بیاورم، و تنها شانزده ثانیه طول می کشد
بین کشیدن دو ماشه
و آتش جهنمی موشک ها
آن ها که به خود جواب خواهند داد
جائیکه سگی به آن ها خواهد گفت که این است
جائیکه سگی
پاسخ دادند
و ازین قرارست
بگذارید که اهمیت بیابد آنچه را که نامیده ایم
بگذارید که حداقل برای شانزده ثانیه چهره ای بی نظیر باشد
بگذارید که به شما نگاه کنم
بگذارید که در نوری به شما نگاه کنم
که سال ها طول خواهد کشید که به اینجا برسد.

#شعر #شعر_زن #ادبیات_مهاجرت #شعر_مهاجرت #ادبیات_ایران_در_تبعید #شاعران_ایرانی #شاعران_ایرانی_مقیم_آمریکا #شعر_ایران_در_تبعید #ادبیات_پسااستعماری #شعر_زنان_ایرانی #شعر_آمریکا #شعر_امروز_آمریکا #ادبیات_آمریکا #شعر_جنگ #ادبیات_جنگ #خاورمیانه

این رسم الخط فارسی نیست...